Podsekretarz stanu w MSWiA Adam Rapacki:

Temat jest niezwykle złożony, bo kontrola na granicach wewnętrznych Unii Europejskiej – jak wszyscy państwo dobrze wiedzą – zniknęła. Może być ona przywrócona w szczególnych przypadkach, kiedy polski rząd uznałby, że jest to niezbędne. Jednak istnieje potrzeba zreorganizowania Straży Granicznej.

Proces ten jest konsekwentnie realizowany, choć z konsekwencją bywało różnie. Dziś dostrzegamy np., że wiele nakładów na inwestycje prowadzone wcześniej, kilka lat temu, szczególnie na wewnętrznych granicach Unii, nie było najpotrzebniejszych. Być może te środki lepiej było lokować od razu na granicach zewnętrznych UE. Jednak to jest już historia. Jeśli wśród państwa posłów zrodzi się wniosek skierowania zawiadomienia do prokuratury, iż w przypadku Nowego Sącza źle wydatkowano środki, to może się zdarzyć, że uderzą państwo w swoich kolegów, którzy kierowali w poszczególnych okresach resortem spraw wewnętrznych i administracji. Jednak jeśli tak się stanie, a takie głosy się pojawiały, jest to do wyjaśnienia.

W ubiegłym roku, zgodnie z długofalowym programem, kierownictwo Straży Granicznej przymierzyło się do reorganizacji zachodniej granicy. Funkcjonowały tam trzy oddziały, dziś funkcjonuje jeden oddział. W Szczecinie jednak jest placówka Straży Granicznej i wszystko funkcjonuje sprawnie. W innych miejscach, gdzie poczyniono inwestycje, Straż Graniczna pozostała. Zlikwidowano przede wszystkim nadbudowę, czyli komendy oddziałów, posiadające konstrukcję komend wojewódzkich. Proces reorganizacji na zachodniej granicy wywoływał też wiele emocji i kontrowersji. Były też dyskusje na posiedzeniach Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Proces udało się przeprowadzić sprawnie, Straż Graniczna w niczym tam nie ucierpiała, etaty i środki zostały dyslokowane tam, gdzie są niezbędne, a wynika to z zadań stojących przed Strażą Graniczną. Nie ucierpieli na tym sami funkcjonariusze i pracownicy cywilni. Prowadziliśmy ten proces w taki sposób, żeby funkcjonariusze czy pracownicy cywilni mogli przenieść się do Policji, Państwowej Straży Pożarnej itd., aby przeprowadzić to przyjaźnie dla ludzi.

Kolejny etap reorganizacji Straży Granicznej dotyczy odcinka południowego. Rozpatrując jakikolwiek oddział, trzeba patrzeć przez pryzmat całej granicy na południu kraju. Są tam trzy oddziały Straży Granicznej i trzeba patrzeć na wszystkie, a nie wyrywkowo na jeden z nich. Początkowo w Komendzie Głównej SG planowano, że pozostaną tu dwa oddziały – karpacki i sudecki, jednak kierownictwo doszło do wniosku, że trzeba ponownie przeanalizować koncepcję reorganizacji na południowej granicy. Komendant główny powołał więc zespół, który miał dokonać analizy osobowej, majątkowej, infrastrukturalnej i zadaniowej, patrząc na granicę południową w sposób kompleksowy. Zespół złożony był z przedstawicieli wszystkich trzech oddziałów południowych Straży Granicznej, przedstawicieli Komendy Głównej SG oraz związków zawodowych. Zespół swoje wnioski przedłożył komendantowi głównemu Straży Granicznej na początku lipca br. W sprawozdaniu wskazano na potrzebę utrzymania dwóch oddziałów – w Kłodzku i Raciborzu. Według tej koncepcji likwidacji uległby oddział Straży Granicznej w Nowym Sączu, czyli oddział karpacki.

Sprawozdanie zespołu trafiło do Komendy Głównej SG i tam ponownie w gronie kierownictwa i ekspertów przeanalizowano je, zaproponowano kilka korekt i komendant główny przesłał pod koniec lipca to stanowisko, założenia wieloletniej koncepcji funkcjonowania Straży Granicznej na lata 2009-2015 wraz ze sprawozdaniem zespołu i swoimi propozycjami dotyczącymi dalszego trybu postępowania w przypadku poszczególnych oddziałów i placówek oraz jednostek zamiejscowych SG.

Opracowanie było, jak się wydaje, zrealizowane w sposób uwzględniający wszelkie argumenty, ale wiemy, że idea likwidacji karpackiego oddziału SG spotkała się ze zdecydowanym sprzeciwem społeczności lokalnej i samorządowej, parlamentarzystów wszystkich opcji, stąd koncepcja ta jest poddawana teraz głębokiej analizie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Uwzględniane są wszelkie stanowiska strony samorządowej, parlamentarzystów. Liczba interpelacji poselskich jest rzeczywiście imponująca.

Na dziś nie ma decyzji na poziomie ministra co do reorganizacji, która uruchomiłaby proces.

Przewodniczący poseł Marek Biernacki (PO):

Prosiłbym, aby do września, do posiedzenia naszej Komisji nie było takiej decyzji.

Podsekretarz stanu w MSWiA Adam Rapacki:

Przekażę taką sugestię panu ministrowi. Na pewno takiej decyzji do tego czasu nie będzie. W tym czasie chcę się spotkać osobiście z przedstawicielami związków zawodowych z oddziałów południowych, aby jeszcze raz głęboko pochylić się nad tymi wnioskami. Nie ulega wątpliwości, że reorganizacja na południowym odcinku granicy jest niezbędna. Nie ma potrzeby utrzymywania takiej liczby funkcjonariuszy na wewnętrznych granicach Unii Europejskiej. Mamy jednak czas, ponieważ jest to długofalowa koncepcja do 2015 r. Proces należy realizować spokojnie, aby skutki społeczne były jak najmniejsze. Nie bez znaczenia jest kwestia finansowa, bo reorganizacja wiązałaby się z pewnymi nakładami, ale w dalszej perspektywie pozwalałaby na zaoszczędzenie pieniędzy budżetowych. Priorytetem są jednak aspekty społeczne, aby ewentualne decyzje o reorganizacji uwzględniały te aspekty.

Rozmawialiśmy z ministrem Millerem na temat reorganizacji, podobnie jak z kierownictwem Komendy Głównej Straży Granicznej. Wyrażano różne poglądy, ale decyzji jeszcze nie ma. Uwzględnimy na pewno wszystkie stanowiska, argumenty i opinie stron.

Przewodniczący poseł Marek Biernacki (PO):

2 września spotyka się nasza Komisja. Będziemy rozmawiać o granicy południowej Polski i reformie Straży Granicznej. Rozumiem, że do 2 września nie będzie żadnej decyzji co do likwidacji oddziału w Nowym Sączu.

Podsekretarz stanu w MSWiA Adam Rapacki:

Tak, podtrzymuję swoje zdanie. W tej chwili w resorcie analizujemy wszelkie głosy, stanowisko komisji eksperckiej, kierownictwa Komendy Głównej Straży Granicznej, samorządowców z południa, bo to nie dotyczy jednego oddziału, lecz trzech oddziałów przy południowej granicy. Trzeba to rozpatrywać w takim kontekście. Proces reorganizacji zawsze wywołuje niepokoje określonej grupy osób.

Przewodniczący poseł Marek Biernacki (PO):

Prosiłbym, żeby dzisiaj nie prowadzić dyskusji na ten temat. Nie chcę wywoływać złych emocji. Mamy wyraźną deklarację resortu złożoną w obecności posłów, związków zawodowych i szefów służb. 2 września spotykamy się tu, aby debatować na ten temat. Przez ten czas ministerstwo konsultuje się z samorządowcami.

Poseł Jarosław Zieliński (PiS):

Dziękuję za tę deklarację, ale prosiłbym o udzielenie głosu panu posłowi Mularczykowi, ponieważ w tej sprawie składaliśmy wniosek w trybie art. 152. Dyskusja nad nim się odwleka, więc pan poseł chciał powiedzieć kilka słów na ten temat. Niepokoi go ta sprawa z powodu reprezentacji tego regionu.

Przewodniczący poseł Marek Biernacki (PO):

Nie chcę otwierać teraz debaty, a potem powtarzać jej za miesiąc. Obawiam się, że wywołamy demony i nie będziemy w stanie powstrzymać dyskusji. Nalegałem na posiedzenie w dniu 2 września, ponieważ jest długa przerwa wakacyjna i przez ten czas może się zdarzyć wiele rzeczy, dlatego uważałem, że optymalnym terminem jest 2 września, ponieważ posłowie przyjadą na rozpoczęcie roku szkolnego, 1 września jest rocznica wybuchu wojny, wiele osób przyjedzie do Warszawy na uroczystości i następnego dnia będziemy mogli uczciwie popracować. Posiedzenie będzie poświęcone tylko temu tematowi. Ministerstwo zobligowało się do tego czasu rozpatrzyć wszystkie skargi i wnioski. Pan minister obiecał, że do tego czasu nie będzie żadnej decyzji. Wówczas nie będzie żadnego ograniczania dyskusji. Proszę, aby dziś tego tematu nie kontynuować.

Jaka jest opinia państwa posłów? Proponuję zamknąć dyskusję i posiedzenie w tym momencie. Nie chcę rozpętać dyskusji. Pan minister zaproponował, że przedstawi dziś krótką informację i na tym skończymy. Mamy wniosek o zamknięcie posiedzenia. Kto jest za jego przyjęciem? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał?

Za było 14 posłów, przeciw było 7 posłów, nikt się nie wstrzymał. Wniosek został przyjęty.

Zamykam posiedzenie Komisji.