|
Poniższy przykład pokazuje jak istotne jest prowadzenie dialogu z partnerami społecznymi, już na etapie opracowywania założeń proponowanych rozwiązań. Przykład 5.5 Opracowanie założeń reforma systemu emerytalnego służb mundurowych Opis problemu W obecnie obowiązującym systemie emerytalnym funkcjonariuszy służb mundurowych, mogą oni po 15 latach służby otrzymać świadczenia emerytalne w wysokości 40 % podstawy uposażenia, a po 28,5 roku służby – 75 %. Wysokość emerytury naliczana jest na podstawie ostatniego wynagrodzenia, jakie funkcjonariusz pobierał przed zakończeniem służby. Zgodnie z planami rządowymi, okres służby uprawniający do wcześniejszej emerytury, miałby wynosić lat 25. Nowe zasady emerytalne miałyby dotyczyć wszystkich funkcjonariuszy tj. także tych, którzy aktualnie pełnią służbę. Planowany czas wejścia w życie proponowanych zmian wyznaczono na początek 2010 r. Informacje o planowanej reformie pojawiły się w mediach, natomiast nie podjęto dialogu ze stroną związkową reprezentującą funkcjonariuszy.
Początek kampanii W grudniu 2008 r. strona rządowa opracowała założenia do reformy w zakresie uzyskiwania uprawnień emerytalnych przez funkcjonariuszy służb mundurowych. Jednak przed opracowaniem tych założeń nie przeprowadzono dialogu w tym temacie z najbardziej zainteresowaną grupą (tj. właśnie z funkcjonariuszami) i ich reprezentantami (tj. związkami zawodowymi). Ponadto założeń tych nie skonsultowano ze związkami zawodowymi w trybie art. 19 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych, mimo prawnie istniejącego obowiązku. Informacje dotyczące zakresu reformy oraz poszczególnych proponowanych rozwiązań docierały do związkowców za pomocą mediów, natomiast brak było bezpośredniej komunikacji pomiędzy strona rządową a związkową. Takie działanie strony rządowej spotkało się ze stanowczym sprzeciwem związków zawodowych skupiających służby mundurowe, które zjednoczyły się w walce o swoje prawa. Na uwagę zasługuje fakt, że wspólne działania podjęły związki zawodowe, które na co dzień zrzeszone są w różnych centralach. Są to następujące organizacje: 1) Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów (zrzeszony w Forum Związków Zawodowych) 2) Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy Straży Granicznej (zrzeszony w Forum Związków Zawodowych) 3) Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Funkcjonariuszy i Pracowników Więziennictwa (zrzeszony w Forum Związków Zawodowych) 4) Związek Zawodowy Strażaków „Florian” (zrzeszony w Ogólnopolskim Porozumieniu Związków Zawodowych) 5) Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Pracowników Pożarnictwa (zrzeszony w Forum Związków Zawodowych) 6) Krajowa Sekcja Pożarnictwa NSZZ „Solidarność” Poza tym organizacje te ściśle współpracują z Konwentem Dziekanów Korpusu Oficerów Zawodowych Wojska Polskiego. Cel działania Celem działania związkowców na tym etapie było nawiązanie rzeczywistego dialogu ze stroną rządową i zwrócenie uwagi na problem, który pojawi się w momencie wprowadzenia reformy w zaproponowanej postaci. Poza tym organizacje związkowe domagały się prawa współtworzenia założeń reformy emerytalnej służb mundurowych. Argumenty strony związkowej Strona związkowa zwracała przede wszystkim uwagę na to, że reforma systemu emerytalnego służb mundurowych nie powinna odbywać się gwałtownie, lecz w sposób ewolucyjny. Zmiany należy wypracować wspólnie z przedstawicielami funkcjonariuszy, a nie narzucać ich arbitralnie. Wejście w życie ewentualnej nowelizacji powinno nastąpić nie wcześniej niż od początku 2011 r. Poza tym zmiany nie powinny dotyczyć funkcjonariuszy, którzy obecnie pełnią służbę, lecz tylko tych nowo zatrudnianych. Ci, którzy pełnią swą służbę aktualnie, powinni zachować możliwość odejścia z niej na dotychczasowych zasadach, gdyż prawo to jest ich prawem nabytym. Ponadto podkreślano, że w rzeczywistości funkcjonariuszy, którzy odchodzą po 15 latach służby jest w stosunku do ogólnej ich liczby - niewielu. Przeważająca część pozostaje w służbie znacznie dłużej np. w Służbie Granicznej na wcześniejszą emeryturę po 15 latach służby odeszło kilkanaście osób na łączną liczbę 17.000 funkcjonariuszy, a w Policji – formacji liczącej ok. 100.000 funkcjonariuszy odnotowano kilkadziesiąt odejść. Natomiast istotne jest, by funkcjonariusz miał możliwość wcześniejszego zakończenia służby, zwłaszcza, gdy z powodu stresu i wypalenia zawodowego nie może jej już dłużej pełnić. Wskazano również że osoby, których dotyczyłaby owa nowelizacja żyją krócej niż przeciętni Polacy. Według badań statystycznych Polak żyje 65 lat, natomiast funkcjonariusz - 61. Fakt ten potwierdza, iż praca tych osób jest bardzo stresująca i obciążona dużym ryzykiem. Podkreślano też, że wprowadzenie zmian w zaproponowanej postaci wywoła negatywne skutki budżetowe. Po pierwsze ze służby odejdą najbardziej doświadczeni funkcjonariusze, którzy mogliby pełnić jeszcze z powodzeniem służbę i przekazywać swoją wiedzę następcom. Jednakże wobec perspektywy wydłużenia okresu służby i alternatywy – „dłuższa służba albo emerytura” wybiorą emeryturę, aby zachować swoje uprawnienia. Zatem na miejsce odchodzących funkcjonariuszy trzeba będzie przyjąć nowych, których z kolei należy przeszkolić i wdrożyć do nowych obowiązków, co związane jest z kosztami. Nie należy też zapominać, że nowi funkcjonariusze będą pobierać uposażenie. Paradoksalnie więc reforma, której celem jest spowodowanie oszczędności budżetowych, jeśli zostanie wprowadzona w planowany sposób, spowoduje zwiększenie wydatków.
Dokument w całości |